เครื่องบรรจุภัณฑ์อาหารมีกี่ประเภท? รวมเครื่องแพ็คสำหรับโรงงานอาหาร พร้อมวิธีเลือกให้เหมาะกับสินค้า

เครื่องบรรจุภัณฑ์อาหารคืออะไร?

เครื่องบรรจุภัณฑ์อาหาร คือ เครื่องจักรที่ใช้ในขั้นตอนการบรรจุ ปิดผนึก ขึ้นรูป หรือจัดการบรรจุภัณฑ์ของผลิตภัณฑ์อาหาร เพื่อให้สินค้าได้รับการปกป้องและสามารถเข้าสู่ขั้นตอนจัดเก็บ ขนส่ง และจำหน่ายได้อย่างเหมาะสม
ในโรงงานอาหาร เครื่องบรรจุภัณฑ์อาจทำงานแบบแยกเครื่อง หรือเชื่อมต่อเป็นระบบเดียวกับกระบวนการผลิต เช่น การเติมสินค้า การดูดสุญญากาศ การเติมก๊าซ การซีล และการตัดแต่งบรรจุภัณฑ์

เครื่องบรรจุภัณฑ์มีกี่ประเภท?

จำนวนประเภทของเครื่องบรรจุภัณฑ์ไม่มีตัวเลขตายตัว เพราะสามารถแบ่งตามรูปแบบสินค้า บรรจุภัณฑ์ และกระบวนการทำงานได้หลายวิธี สำหรับอุตสาหกรรมอาหาร กลุ่มที่พบได้บ่อยมีดังนี้

เครื่องบรรจุแบบสุญญากาศ (Vacuum Packaging Machine)

เครื่องบรรจุสุญญากาศใช้สำหรับนำอากาศออกจากบรรจุภัณฑ์ก่อนปิดผนึก เหมาะกับสินค้า เช่น เนื้อสัตว์ ไส้กรอก แฮม และอาหารแปรรูปบางประเภท

จุดสำคัญคือช่วยลดอากาศภายในแพ็คและทำให้บรรจุภัณฑ์แนบกับสินค้า จึงเหมาะกับสินค้าที่ต้องการควบคุมสภาพภายในแพ็คและต้องการลดปริมาตรของบรรจุภัณฑ์

เครื่อง Thermoforming

เครื่อง Thermoforming ใช้ฟิล์มในการขึ้นรูปเป็นช่องบรรจุสินค้า จากนั้นจึงบรรจุสินค้าและซีลด้วยฟิล์มด้านบน กระบวนการสามารถทำต่อเนื่องได้ จึงเหมาะกับโรงงานที่ต้องการผลิตจำนวนมากและต้องการควบคุมรูปแบบแพ็คให้มีความสม่ำเสมอ เครื่องประเภทนี้พบได้ในงานบรรจุเนื้อสัตว์ อาหารพร้อมรับประทาน Ready Meal และสินค้าอาหารที่ต้องการรูปแบบแพ็คเฉพาะ

เครื่อง MAP (Modified Atmosphere Packaging)

ระบบ MAP เป็นการควบคุมบรรยากาศภายในบรรจุภัณฑ์ โดยอากาศภายในแพ็คจะถูกแทนที่หรือปรับสัดส่วนก๊าซตามลักษณะของสินค้าและกระบวนการที่ออกแบบไว้
การเลือกใช้ MAP ต้องพิจารณาชนิดสินค้า ฟิล์ม บรรจุภัณฑ์ อัตราการรั่ว และเงื่อนไขการเก็บรักษาร่วมกัน ไม่ควรพิจารณาเฉพาะตัวเครื่องเพียงอย่างเดียว

เครื่อง Tray Sealing

Tray Sealing เป็นเครื่องสำหรับซีลฟิล์มเข้ากับถาด เหมาะกับสินค้าอาหารที่จัดวางในถาด เช่น Ready Meal เนื้อสัตว์ อาหารปรุงสุก และสินค้าแช่เย็นหรือแช่แข็งบางประเภท

สามารถออกแบบกระบวนการให้ทำงานร่วมกับการเติมก๊าซหรือระบบอื่นได้ ขึ้นอยู่กับรุ่นเครื่องและรูปแบบการผลิต

เครื่อง Shrink Packaging และระบบหดฟิล์ม

ระบบ Shrink ใช้ความร้อนหรือน้ำตามการออกแบบของระบบ เพื่อให้ฟิล์มหดตัวแนบกับสินค้า เหมาะกับงานที่ต้องการให้บรรจุภัณฑ์กระชับและลดพื้นที่ว่างรอบสินค้า

การเลือกวิธีหดฟิล์มควรดูชนิดฟิล์ม รูปแบบสินค้า และข้อกำหนดของกระบวนการผลิต

เครื่องบรรจุภัณฑ์อัตโนมัติ

เครื่องบรรจุภัณฑ์อัตโนมัติสามารถทำงานหลายขั้นตอนต่อเนื่องกัน โดยลดการทำงานที่ต้องใช้แรงงานคน เช่น การป้อนสินค้า การบรรจุ การซีล การตัด และการส่งต่อสินค้าไปยังขั้นตอนถัดไป เหมาะกับโรงงานที่มีปริมาณการผลิตสูง ต้องการความสม่ำเสมอของแพ็ค และต้องการเชื่อมต่อเครื่องจักรเข้ากับ Production Line

เครื่องบรรจุภัณฑ์อัตโนมัติช่วยโรงงานได้อย่างไร?

การเปลี่ยนจากการบรรจุด้วยแรงงานคนมาเป็นระบบอัตโนมัติไม่ได้หมายความว่าเครื่องจักรจะเหมาะกับทุกโรงงานทันที สิ่งสำคัญคือการดูว่าปัญหาของไลน์ผลิตอยู่ตรงไหน สำหรับโรงงานที่มีปริมาณการผลิตสูง ระบบอัตโนมัติสามารถช่วยลดงานซ้ำ เพิ่มความสม่ำเสมอของกระบวนการ และเชื่อมต่อกับเครื่องจักรในไลน์ได้ แต่ควรประเมินกำลังการผลิต พื้นที่ติดตั้ง จำนวน SKU รูปแบบบรรจุภัณฑ์ และจำนวนพนักงานที่ต้องใช้ร่วมกันก่อนตัดสินใจ

เครื่องบรรจุภัณฑ์อุตสาหกรรมอาหารต้องคำนึงถึงอะไรบ้าง?

นอกจากความเร็วและกำลังการผลิตแล้ว เครื่องที่ใช้ในอุตสาหกรรมอาหารควรพิจารณาด้านสุขลักษณะของเครื่องจักรด้วย โดยเฉพาะบริเวณที่สัมผัสอาหารหรืออยู่ใกล้ผลิตภัณฑ์

หลัก Hygienic Design ให้ความสำคัญกับการออกแบบที่ช่วยให้ทำความสะอาดและบำรุงรักษาได้ง่าย ลดบริเวณที่อาจสะสมสิ่งตกค้าง และเลือกวัสดุและส่วนประกอบให้เหมาะกับการใช้งานด้านอาหาร แนวทางของ EHEDG ระบุหลักการเหล่านี้ไว้สำหรับอุปกรณ์และโรงงานผลิตอาหาร ดูมาตรฐานที่เกี่ยวข้องเพิ่มเติมได้ในมาตรฐานเครื่องจักรในโรงงานอาหาร ต้องรู้อะไรบ้าง? GMP, HACCP

เลือกเครื่องบรรจุภัณฑ์อาหารให้เหมาะกับสินค้าและไลน์ผลิตอย่างไร

เครื่องบรรจุภัณฑ์อาหารมีหลายประเภท และแต่ละระบบเหมาะกับสินค้าและกระบวนการผลิตที่แตกต่างกัน การเลือกเครื่องจึงควรพิจารณามากกว่าราคาและความเร็ว โดยดูตั้งแต่รูปแบบสินค้า บรรจุภัณฑ์ กำลังการผลิต อายุการเก็บรักษา ไปจนถึงการทำความสะอาดและบริการหลังการขาย

หากโรงงานกำลังมองหาเครื่องบรรจุภัณฑ์หรือวางแผนปรับระบบ Packaging การประเมินจากกระบวนการผลิตจริงจะช่วยให้เลือกเครื่องที่เหมาะกับการใช้งานและรองรับการขยายกำลังการผลิตในอนาคตได้มากกว่า ปรึกษาทีมงานได้ที่ ติดต่อ Ruampat